Ekruda

– Nalegałabym na alkohol – mówi Tamara. – Nic poniżej alkoholu nie załatwi sprawy.
Marcelina odpowiada, że nie może dziś zabawić, ma na tę sobotę szereg planów: zakupy, fryzjer, joga.
– Joga – śmieje się Tamara. – Też to przerobiłam, wszystko od a do z. Ateizm, joga, runy anielskie. Podróż do Indii, podróż w głąb siebie, mantry w sanskrycie, zielona herbata. Psychoterapeuta, deprim, kokaina.*

Oglądanie telewizji uważała zresztą za formę kontestacji, bowiem zgodnie z obowiązującymi trendami najmodniej było telewizora nie mieć i ostentacyjnie to głosić. Gdziekolwiek zdarzyło jej się ostatnio zawitać, którąkolwiek gazetę otworzyć, wszędzie słyszała albo czytała: „Doprawdy, to ktoś sławny? Ostatnią sławą, jaką widziałam w telewizji przed wyrzuceniem odbiornika, był Borys Jelcyn”. Albo: „Od trzech lat nie mamy w domu telewizora. Zdecydowaliśmy się wychowywać Polę w kulcie natury. Może ciasteczko? Nie, nie to! To są orzechy piorące!”. Oraz: „Dlaczego brałem tyle kokainy? A oglądał pan kiedyś kabareton na Dwójce?”.

WOJNA LUDZKA RZECZ**

"Wojna to wojna, a wieś to wieś i także swoje prawa ma. Nikt tu nie ma czasu, żeby długo urazy chować, mieć muchy w nosie albo mieć za złe. Rachunki wraz się wyrównuje, a sprawiedliwość własnoręcznie wymierza, bo i na co tu czekać. W ruch idzie, co pod ręką, i nikt nie prowadzi żmudnych studiów nad energią kinetyczną sztachety ani nad krzepliwością krwi. Zupełnie jak na wojnie. O pole, o miedzę, o drzewo na opał. O to, kto zaczął. Nie ma tylko osobnych cmentarzy dla zwycięzców i zwyciężonych, ale poza tym wojna na wsi to nic nowego. Wieś to jest wojna, tylko taka, co raczej dba o swoje groby."

W takiej wsi, opisywanej w dodatku z dużym poczuciem humoru wojna wcale nie jest groźna, a jedynym dowodem na okupację jest obecność Niemca Zerbsta, którego zresztą też można wyprowadzić w pole. Nawet działania dywersyjne to głównie rywalizacja między dwoma oddziałami partyzantów, tymi prawdziwymi i samozwańcami. Ich akcje też nie są znaczące, jakby to wszystko nie działo się na poważnie. Wieści o prawdziwej wojnie dochodzą raczej z zewnątrz od czasu do czasu wspominane niejako mimochodem.

Tymczasem życie toczy się swoim rytmem, jakby tylko narrator pamiętał o tragicznej prawdzie. No może jeszcze stary Haham nie rozstaje się z tą wiedzą. Inni żyją jak dawniej, starając się nie przyciągać uwagi Zerbsta.

A Piórków zaludniają doprawdy barwne postacie. I tak w Wandzie, wdowie po piekarzu, kocha się partyzant, Jasiu zwany Smyczkiem, a ich bezbożnej (a nawet bezbrzeżnej) miłości sprzeciwia się lokalny autorytet, ksiądz Morga. Jest też dziedzic Radecki o zagmatwanej genealogii, jest i Dełeś, co woli być wiejskim głupkiem niż porządnym Żydem. Piórków ma swojego Charona - Kazimierza, ma i demony. Potorczyn opisał tę wieś żartobliwie, ale bez protekcjonalnego dowcipkowania. Nie sposób "piórkowskich" nie polubić i przykro się z nimi rozstawać, kiedy kończy się książka.